Slaapplaatstelling Grote Zilverreigers winter 2013/2014:

In het kader van de landelijke telling van slaapplaatsen van Grote Zilverreigers wordt op verschillende plaatsen in De Kempen geteld. Hieronder enkele gegevens.

De reglementen van de telling (alsmede enkele tips), zoals die door de landelijke coordinatoren werden doorgegeven :

De telling begint een half uur voor zonsondergang. In principe gaan we door tot 3 kwartier na zonsondergang, of zolang de lichtomstandigheden dit zinvol maken. Geef niet op wanneer je na een uur nog niets hebt gezien; de binnenkomst kan soms erg laat zijn! Noteer van iedere binnenvliegende vogel of groep het exacte tijdstip van aankomst, en indien mogelijk ook de aanvliegrichting. Dat laatste kan een indicatie geven waar de vogels de dag hebben doorgebracht.
Typische vlucht is een rustige roeivlucht, gevolgd door een glijvlucht de laatste 100-150 m, die vaak afgesloten wordt met een spectaculaire klapwiekende duikvlucht. Blauwe Reigers laten vaak wel een rauwe roep horen bij aankomst; grote zilvers roepen doorgaans niet in de vlucht, al kun je soms wel wat geluidjes opvangen van de slaapplaats zelf. Kies dus een plek die goed uitzicht biedt op de slaapplaats en op het luchtruim (aanvliegroutes).

Methodiek zoeken slaapplaatsen :

Slaaplaatsen kun je vinden door overdag gunstige gebieden uit te kammen, en gevonden concentraties fouragerende zilvers te volgen tot aan de schemering. Zorg daarbij dat je over voldoende gebiedskennis beschikt, of over een goede kaart. Aan de hand van een kaart en waarnemingen van wegvliegende vogels kun je vaak wel een inschatting maken waar zich de slaapplaats zou kunnen bevinden. 
Veel slaapplaatsen bevinden zich in de buurt van water, vaak ook in de buurt van aalscholverkolonies of reigerkolonies. Grote zilvers slapen vooral in elzen, wilgen, berken etc.

Aanvullende opmerkingen betreft de telling van 2012/2013:

Locatie Telling 1 Telling 2 Telling 3 Teller(s)
aantal exx aantal exx aantal exx compleet of gedeeltelijk aanwezig
Visvijvers Bergeijk 8 0 9 B. en C. van Gestel en/of F. Huijbers
De Malpie 0 1 - F. de Blom
Ringselvennen 0 14 5 T. van Mierlo en/of W. Beeren
Hageven / De Plateaux 2 3 9 P. Schuurmans en/of H. Claes
Landschotse Heide 9 28 21 M. Sloendregt
De Flaes 3 13 19 B. van Opstal
Beuven 24 20 33 R. & H. v.d. Heuvel (en J. & R. Kastelijn)
Soerendonks Goor 11 19 24 P.van Rooij en/of T.van Lierop
Pastoorsweijer 14 18 14 H. van der Leij (en A. Sprengers)
Visvijvers Valkenswaard 11 21 16 P. Wouters en/of J. Kolsters
Groot/Klein Meer Vessem 2 0 0 H. Fokkens en/of H. Hermans (1x G.Helmes)
Heuvelse Putten 0 3 5 H. Verbakel

Opm: "0" = geen vogels op slaapplaats waargenomen, "-" = niet geteld of nog geen gegevens ontvangen

Telling 1 (5 / 6 oktober 2013)

5 oktober 2013 was voor ons weer de eerste telling van de slaapplaatsen van Grote Zilverreigers. Waarom door SOVON voor deze vroege datum is gekozen is niet geheel duidelijk.
Het nadeel van zo vroeg in oktober tellen is dat er nog erg veel doortrek is en dat de resultaten ook niet echt te vergelijken zijn met eerdere jaren.
Desalniettemin kunnen we toch een fraai resultaat noteren: 84exx
T.o.v. de afgelopen 3 jaren dus geen stijging meer dit jaar maar vergelijken met die eerdere jaren is vanwege de vroege datum niet helemaal eerlijk.
Met 24exx is het Beuven hofleverancier voor deze telling, maar De Maaij en Pastoorsweijer (waar de Grote Zilvers vrijelijk tussen lijken uit te wisselen) vallen met totaal 22exx ook zeker niet tegen.
Zowel Soerendonk als de visvijvers Valkenswaard spekken de aantallen ook nog goed met hun 11exx en ook de Landschotse Heide doet nog een flinke duit in de zak met een fraaie 9exx.
Voor de Vessemse Vennen en het Hageven zijn 2exx op de slaapplaats geen uitzondering, maar voor De Flaes vallen de 3exx die daar verbleven dan toch weer wat tegen.
Hoewel de Malpie wel vaker geen slapers huisvest was dat deze ronde ook het geval bij de Ringselvennen en de Heuvelse Putten.
Dit winterhalfjaar wordt er slechts 2x geteld. Het zal dan ook afwachten zijn wat het weer in februari 2014 zal gaan doen (of gedaan heeft) om iets zinnings over de resultaten te kunnen zeggen.
De februaritelling kan wel weer een mooi vergelijk met voorgaande jaren opleveren.

Telling 2 (21/22 december 2013)

Deze decembertelling was dit winterhalfjaar eigenlijk niet gepland omdat SOVON één lijn wilde trekken voor alle slaapplaatstellingen die zij organiseren (en die zijn ook slechts 2x per seizoen). Na wat navraag bleek gelukkig dat er voldoende animo was om deze decembertelling toch door te laten gaan in De Kempen. Het weer zat gelukkig erg mee: er was geen ijsbedekking en het was droog. Wel stond er een stevige wind. Al met al best goede vooruitzichten voor een succesvolle telling dus. En dat bleek ook wel...
De eerste gegevens kwamen van het Hageven deze ronde en dat begon meteen al goed: hoewel deze slaapplaats ook dikwijls onbezet blijft verbleven er nu toch 3 slapers. Verder werden daar nog een IJsvogel, Houtsnip, Klapekster en Waterpieper waargenomen.
Vervolgens meldden de tellers van het Soerendonks Goor, ook altijd goed voor leuke aantallen, een fraaie 24exx op de slaapplaats. Bij de relatief nieuwe slaapplaats Heuvelse Putten werden 3 slapers geteld. Vervolgens deed de Landschotse Heide een flinke duit in de zak met maarliefst 28 exemplaren. De toplocatie van deze telronde!! Daar werd tevens nog een IJsvogel gezien en er sliepen 32 Kleine Zwanen op het Keijenhurkven. Voor de Visvijvers Valkenswaard konden deze ronde de hoogste aantallen tot nu toe op deze plek genoteerd worden: maarliefst 21exx, ook allen staand in het water. Bij de Ringselvennen werd het hoogste aantal ooit geëvenaard met 14exx.
Bij de Pastoorsweijer en De Maaij was deze ronde het een en ander gaande. Harrie meldde van de Pastoorsweijer 18 exemplaren die rond 17:00u tegelijkertijd invielen en tot het einde van de telling op hun slaapplaats (in de beschutting staand in het water voor het riet) verbleven. Van De Maaij werd gemeld dat er diverse exemplaren aanwezig waren bij aanvang van de telling, maar dat vlak voor 17:00u door jagers enkele schoten werden gelost werden gelost en alles dat daar verbleef opvloog richting Pastoorsweijer.
Bij de Vessemse vennen waren werkzaamheden uitgevoerd en stond het water opmerkelijk laag. Daar werden dan ook helaas geen slapers waargenomen.
Bij De Malpie deze ronde 1 slaper en bij De Flaes verbleven 13 exemplaren laag in de Elzen op het eilandje.
Bij het Beuven konden we tot slot 20exx noteren die vanwege de wind in het water voor het eiland hun heil zochten.
Al met al een geslaagde telling dus met opgeteld een fraaie 140exx, een nieuw record. Ook was deze telling mooi te zien dat de vogels met zo'n stevige wind gewoon de beschutting opzoeken en dat dan een staanplaats, soms in het water, ook prima als slaapplaats dienst doet. We zijn benieuwd of we over dit soort aantallen nog heen kunnen...

Telling 3 (22/23 februari 2014)

De vorige telling bleek een gigantisch succes met een nieuw record aan slapers in De Kempen. De vooruitzichten voor de februaritelling waren prima. Geen ijsbedekking, niet te koud, niet teveel wind. Prima telomstandigheden dus. Blijkbaar vonden de Grote Zilvers het ook prima, want de aantallen rezen de pan weer uit.
Bij De Flaes begon het al meteen goed. Maarliefst 19exx vielen daar op de slaapplaats in; een nieuw slaapplaatsrecord aldaar. Van de Ringselvennen dan weer een wat ander geluid. Weliswaar verbleven daar toch 5 slapers op de slaapplaats, maar na de 14exx van vorige telling was daar toch op meer gehoopt.
Het Hageven zorgde met hun 9exx ook voor een fraaie bijdrage deze ronde maar bij de Vessemse Vennen, die op zondag werden geteld, bleef de slaapplaats helaas onbezet.
Het Beuven bleek deze ronde hofleverancier met 33exx en de telling op het Soerendonks Goor zorgde ervoor dat er nog eens 24exx bijkwamen.
Bij de Pastoorsweijer en De Maaij geen verstoring deze ronde en dus bleken beide slaapplaatsen weer bezet.
Bij De Maaij vielen 9exx op de slaapplaats in en bij de Pastoorsweijer een fraaie 14exx.
Bij de Landschotse Heide was het wat lastig tellen deze ronde. De vogels vielen nog laat in, sommige in groepjes, sommige solo. Er was wat onrust onder de vogels op de slaapplaats waardoor er diverse verplaatsingen waren. Door het gebrek aan vrij zicht op de eigenlijke slaapplaats werd het aantal slapers daar op het minimum aantal van 21exx gehouden, met 25exx als mogelijk maximum.
Bij de visvijvers Valkenswaard kwamen 16exx slapen en als extra hoogtepuntje werden daar nog 12 Wilde zwijnen gezien die door het riet liepen. Tot slot leverde de relatief nieuwe slaapplaats de Heuvelse Putten nog een fraaie 5exx en De Malpie werd helaas niet geteld.
Totaal dus 155exx !!! Het begint eentonig te worden, maar dit is wéér een nieuw record.

Hieronder een grafiekje dat fraai de aantalsontwikkeling over de afgelopen 10 jaar tellen weergeeft (met dank aan Roel).
We blijven ons afvragen wanneer deze stijgende trend zijn top bereikt.

Robert Kastelijn