Timalia's Timaliidae

Teksthistorie
Gemaakt op 11-3-2002


Baardman Panurus biarmicus biarmicus

Uiterst schaarse broedvogel. Doortrekker in klein aantal. Wintergast in zeer klein aantal.


Baardman (man), Ringselvennen/Budel-Dorplein ; 28-1-2009 (Rene Weenink)

Voorkomen als broedvogel
In 1965 vond een ware expansie van Baardmannen plaats, toen enorme aantallen vanuit de IJsselmeerpolders over noordwest Europa uitzwermden. De expansie was ook in de Kempen goed merkbaar, vooral op het Beuven/Strabrechtse Heide waar van 1967 tot halverwege de jaren zeventig regelmatig gebroed werd. In de periode 1976-92 was de Baardman een incidentele broedvogel in de Kempen. Op de Ringselvennen/Budel-Dorplein broedde de soort jaarlijks in de periode 1992-2001 (1994 wellicht uitgezonderd).
De volgende (mogelijke) broedgevallen zijn bekend:

1951 Soerendonks Goor (moerasbos) 0-1 pr - diverse waarnemingen
1967 Beuven /Strabrechtse Heide aanwezig MvAe 26-6 5 net uitgevlogen juv geringd, 17-7 8 juv geringd
1968 Beuven /Strabrechtse Heide aanwezig MvAe 6-7 en 27-7 4 juv geringd
1968 Budel-Dorplein 2 pr - -
1969 Beuven /Strabrechtse Heide aanwezig - 5-4 ca 10 ex
1969 Budel-Dorplein 1 pr - -
1972 Beuven /Strabrechtse Heide aanwezig MvAe juli 13 juv geringd
1972 Mispeleindse Heide 0-2 pr - 22-4 2 man en 2 vrouw
1974 Beuven /Strabrechtse Heide aanwezig MvAe 23-4 man met nestmateriaal, juli 36 juv geringd
1974 Beuven /Strabrechtse Heide aanwezig MvAe juli 24 juv geringd
1975 Beuven /Strabrechtse Heide aanwezig MvAe gehele zomer aanwezig, juli 2 juv geringd
1975 Budel-Dorplein aanwezig - gehele jaar aanwezig
1978 Beuven /Strabrechtse Heide 0-1 pr HHe 1 ex op 4-4
1982 Beuven /Strabrechtse Heide 0-1 pr - 6-6 en 7-6 1 ex
1988 De Hoort/Budel-Dorplein 0-1 pr - -
1992 Ringselvennen/Budel-Dorplein 1-2 pr - -
1992 Ringselvennen/Budel-Dorplein 1-2 pr - paar met nestmateriaal gezien bij Ringselvennen Oost
1993 Ringselvennen/Budel-Dorplein 2 pr - -
1995 Ringselvennen/Budel-Dorplein 2 pr - -
1996 Ringselvennen/Budel-Dorplein 0-1 pr PvdWi 2 ex op 4-5
1997 Ringselvennen/Budel-Dorplein 1 pr WBe 2 ad en 7 juv geringd
1998 Ringselvennen/Budel-Dorplein 1 pr WBe -
1999 Ringselvennen/Budel-Dorplein 1 pr WBe -
2000 Beuven /Strabrechtse Heide zuidrand 0-1 pr HMu eind april 1 ex gehoord
2000 Ringselven-N/Budel-Dorplein 2 pr WBe met nest; op 7-5 man met 2 jongen, 27-6 ca. 6 jongen
2000 Ringselven-O/Budel-Dorplein 1 pr WBe met nest
2001 Ringselven-N/Budel-Dorplein 1 pr RuBo, RoBo, THe 3 ex (>1 vrw) van 31-3 t/m 2-4, 1 ex op 3-4, 1 vrw op 14-4, 2 onv op 9-6, >1 ex op 1-7, 1 onv op 15-7


Voorkomen als niet-broedvogel
Tot halverwege de tachtiger jaren werden op diverse plaatsen in de Kempen regelmatig Baardmannen gezien, vooral op het Beuven/Strabrechtse Heide, maar ook op de Mispeleindse Heide (Goor en Flaes), in de Collse Zegge/Geldrop, bij het Greveschutven/ Valkenswaard, in de Strijperheg/Leende en bij Budel-Dorplein. 
Daarna heeft het voorkomen een incidenteler karakter, al wordt de soort nog steeds jaarlijks waargenomen, met name op de Ringselvennen/Budel-Dorplein waar waarnemingen buiten het broedseizoen wellicht alleen de eigen broedvogels betreffen. Incidenteel worden Baardmannen overtrekkend waargenomen tot in groepen van 15 ex.
 

Waarnemingen van >10 ex per dag:

25-09-1966 Beuven /Strabrechtse Heide 15-20 ex -
12-10-1967 t/m 24-10-1967 Beuven /Strabrechtse Heide 12 ex -
26-03-1968 Beuven /Strabrechtse Heide 11 ex -
05-10-1968 Beuven /Strabrechtse Heide 40 ex -
17-10-1970 Beuven /Strabrechtse Heide 14 ex -
20-10-1972 Beuven /Strabrechtse Heide 20 ex -
18-08-1973 Beuven /Strabrechtse Heide 10 ex -
23-09-1973 Beuven /Strabrechtse Heide 40 ex -
26-09-1973 Beuven /Strabrechtse Heide 60 ex -
16-10-1974 Beuven /Strabrechtse Heide 35 ex -
24-10-1974 Beuven /Strabrechtse Heide 11 ex -
nov. 1975 Collse Zegge/Geldrop 20-30 ex RBo01
24-10-1976 Beuven /Strabrechtse Heide 10 ex. MSi
13-10-1984 Beuven /Strabrechtse Heide 10 ex. -
24-10-1998 Strabrechtse Heide 15 ex (ovl) RBo01
21-11-1998 Soerendonks Goor 11 ex HvMa
23-10-1999 Loozerheide/Budel-Dorplein 11 ex (ovl) RBo01
18-10-2003    Strabrechtse Heide    13 ex RoBo
22-10-2003 Telpost Strabrechtse Heide 10 ex (ovl) JEKi
23-10-2003 Beuven/Strabrechtse Heide 10 ex (invallend) JEKi
09-11-2003 Telpost Strabrechtse Heide 10 ex. JEKi  e.a.
19-03-2004    Strabrechtse Heide    11 ex RoBo
30-09-2006 Telpost Strabrechtse Heide 57 ex (1+56) JEKi  e.a.
31-10-2009 Telpost Strabrechtse Heide 12 ex RKa, RvdH e.a.

Ringwerk
In de periode 1965-83 werden op het Beuven >300 ex geringd of gecontroleerd (van Aerle en Westerloo 1985). Dit leverde de volgende terugmeldingen op (volgr = volgroeid, kj = kalenderjaar):

Ringdatum Ringlocatie Kleed tijdens ringen Terugmelddatum Terugmeldlocatie
18-06-1966 Knardijk/Flevoland volgr man 07-04-1968 Beuven
10-09-1971 Flevoland volgr man 03-05-1972 Beuven
20-09-1975  Flevoland volgr man 01-08-1976  Beuven
15-08-1974 Beuven  1kj man 21-09-1975 Flevoland
27-04-1973 Pannerden/Gelderland > 1kj vrw 26-09-1973 Beuven
02-05-1974 Beuven  > 1kj vrw 17-10-1975 Hindeloopen/Friesland
27-07-1968 Beuven 1kj 07-10-1968 Hamont/Belgie
- - - 15-10-1968 Beuven
07-10-1968 Hamont/ Belgie volgr vrw 15-10-1968 Beuven
07-10-1968 Hamont/ Belgie volgr vrw 15-10-1968 Beuven
01-04-1973 Noord-Frankrijk > 1kj vrw 26-09-1973 Beuven
03-03-1974 Noordwest-Frankrijk > 1kj vrw 24-08-1974 Beuven

Literatuur
Aerle, M. van & H. v.d. Westerlo 1984. Baardmannetjes aan het Beuven. Kuluut 4: 52-54 en Roodborsttapuit 4(3): 115-120 (1985).


Teksthistorie
Gemaakt op 11-3-2002