Gorzen Emberizidae

Teksthistorie
Gemaakt op 17-12-2002, gewijzigd op 13-12-2003


IJsgors Calcarius lapponicus lapponicus

Doortrekker in zeer klein tot klein aantal.

In de herfst is de IJsgors een doortrekker in zeer klein tot klein aantal vanaf september (vroegste datum 13-09-1986) tot begin november (laatste datum 13-11-1988). Er worden vooral in oktober soms meerdere vogels op één dag gezien. In het voorjaar is de soort een incidentele doortrekker; er is een uitzonderlijke voorjaarswaarneming bekend van 5 ex bijeen op 05-03-1990 te Budel-Dorplein.

            Seizoensverloop IJsgors tot 2004 (n=64)

Enkele recente totalen per jaar, voornamelijk afkomstig van de trektelposten:

2004 2005 2006 2007 2008
32 ex 27 ex 25 ex 5 ex 9 ex

 


Sneeuwgors Plectrophenax nivalis ssp

Doortrekker in uiterst klein tot zeer klein aantal. Incidentele wintergast.


Sneeuwgors, Sterksel ; 2-2-2008 (Rene Weenink)

De volgende waarnemingen tot 2004 zijn bekend:

19-12-1937 Gemeente Eindhoven 1 ex FEr67
04-11-1941 Oirschotse Heide 1 ex FEr67
09-12-1973 Strabrechtse Heide 1 ex RBo01
09-09-1978 Enode (afgraving)/Nuenen 1 ex SOV
04-11-1978 Enode (afgraving)/Nuenen 4 ex SOV
07-09-1980 Groot Meer/Vessem 2 ex SOV
23-11-1985 Lange Voorten - Hulsdonken Maaijerheide 1 man 1 vrw EvdWe
06-11-1988 Strabrechtse Heide West bij Waschven 1 onv RBo01, HMu
04-11-1989 E3-strand/Eersel 1 man -
19-10-1991 Cartierheide/Eersel 1 ex (ovl) -
19-10-1991 Strabrechtse Heide 2 ex -
21-11-1991 Strabrechtse Heide 2 ex RBo01
04-09-1996 Ekkersweijer (plas)/Best 3 ex SOV
04-09-1996 Karpendonkse Plas/Eindhoven 2 ex SOV
14-12-1996 Strabrechtse Heide 1 ex RBo01
22-02-1997 Strabrechtse Heide 1 ex (ovl) RBo01
19-10-1997 Strabrechtse Heide 2 ex (ovl) RBo01
01-11-1997 Strabrechtse Heide 1 ex (ovl) RBo01
22-11-1997 Beuven /Strabrechtse Heide 1 ex -
07-10-2000 Rusthoek/Strabrechtse Heide 1 man NBo
16-10-2000 Telpost Beuven/Strabr. Heide 2 ex (ovl) RoBo
17-10-2000 Telpost Beuven/Strabr. Heide 1 man  (ovl) RuBo
06-10-2001 Telpost Waschven/Strabr. Heide 2 ex (ovl) WTh
13-10-2001 Telpost Beuven/Strabr. Heide 1 ex (ovl) JEKi
13-10-2001 Telpost Cartierheide/Eersel 1 man  (ovl) THe
16-10-2001 Telpost Beuven/Strabr. Heide 1 ex (ovl) JEKi
12-10-2002 Telpost schaapskooi/Strabr. Heide 4 ex (ovl) VwgKmp
02-03-2002 Telpost Beuven/Strabr. Heide 1 ex (ovl) JEKi
07-01-2003 Loozerheide/Budel-Dorplein 1 ex RuBo
11-01-2003 Landsard/Wintelre 1 man FNe e.a.
02-11-2003 t/m 03-11-2003 Budel-Dorplein 1 vrw RoBo e.a.
08-12-2003 E3-strand/Eersel 1 adw LPe

Enkele recente totalen per jaar, voornamelijk afkomstig van de trektelposten:

2004 2005 2006 2007 2008
10 ex 24 ex 1 ex 2 ex 3 ex

 


Witkopgors Emberiza leucocephalos leucocephalos

Zeer zeldzame gast.


Witkopgors (man), Oirschotse Heide ; maart 1996 (Rob Bouwman)

26-02-1996 t/m 25-03-1996 (A) Oirschotse Heide bij De Hut 2 man AMe e.v.a.
24-11-1996 (A) Oirschotse Heide 1 man  ew RoBo, AMe
13 t/m 15-03-2005 (A) Gastelse Heikant / Gastel 1 vr RVe  e.a.

 


Geelgors Emberiza citrinella citrinella

Vrij talrijke broedvogel. Doortrekker in vrij groot aantal. Wintergast in vrij klein, wellicht vrij groot, aantal.


Geelgors, Sterksel ; 6-1-2009 (Rene Weenink)

Voorkomen als broedvogel
In de periode 1983-87 waren in het agrarisch gebied naar schatting 600-700 pr aanwezig (THe). Rond 2000 was de stand aanzienlijk lager.

 


Ortolaan Emberiza hortulana

Voormalige broedvogel. Doortrekker in zeer klein aantal.


Ortolaan - Loozerheide/Budel-Dorplein - 10 september 2004 (Rob Bouwman)

Voorkomen als broedvogel
Het bekendste broedgebied van Ortolanen uit het verleden was Vossenbussel tussen Hoogeloon en Casteren, maar ook dichter bij Hapert, in Wagenbroek aan de Burgemeester van Woenseldreef, zaten Ortolanen. In 1975 werden in deze twee gebieden 8-11 territoria geteld. In 1976 was het broedgebied aan de Burgemeester van Woenseldreef verdwenen door de aanleg van een sportpark. In de Vossenbussel werden in 1976 en 1977 4 en 1978 2 zangposten geconstateerd. In 1980 was ook dit terrein verlaten (MBa, gepubliceerd in Hilgers 1985). Buiten voorgaande gebieden werden incidenteel op andere locaties territoria vastgesteld. Sinds 1960 zijn de volgende (mogelijke) broedgevallen bekend:

rond 1960 Kerkakkers/Dommelen 6 pr BDo84
1961 Vossenbussel/Casteren schatting 6-10 pr BDo84
1963 ten Z van Bladel 0-1 pr -
1963 Heuvelsche Putten/Veldhoven 1 pr BDo84
1963 Vossenbussel/Casteren 6 pr BDo84
1964 Achelse Kluis/Valkenswaard 1 pr -
1964 Goorbroek - Daalakkers 1 pr BDo84
1964 Vossenbussel/Casteren ws. 6 pr BDo84
1965 Vossenbussel/Casteren 5 pr BDo84
1966 Vossenbussel/Casteren 4 pr BDo84
1967 Gemeente Riethoven 1 pr HLu
1968 omg. Soerendonk aanwezig -
1970 Droevendaal/Riethoven 1 pr HLu
1970 Vossenbussel/Casteren 3 pr BDo84
1971 Vossenbussel/Casteren 0-3 pr BDo84
1973 Vossenbussel/Casteren 1 pr BDo84
1974 Vossenbussel/Casteren 1 pr BDo84
1974 Wagenbroek/Hapert 1 pr -
1975 Vossenbussel/Casteren 8-10 pr MBa, LHi85
1975 Wagenbroek/Hapert 1 pr -
1976 Vossenbussel/Casteren 4 pr MBa, LHi85
1977 Halfmijl/Zandoerle 1 pr RBo01
1977 Vossenbussel/Casteren 4 pr MBa, LHi85
1978 Biezegoren/Netersel 1 pr MBa
1978 Vossenbussel/Casteren 2 pr MBa, LHi85
1983 Bruggerhuizen - Achelse Kluis 2 pr AviMob

Voorkomen als niet-broedvogel
De soort trekt in het voorjaar vooral door in april-mei (vroegste datum 04-04-1986) en in het najaar vooral in de laatste week van augustus en de eerste twee weken van september (laatste datum 7-11-1997). De meeste waarnemingen zijn afkomstig van ervaren trektellers op de Strabrechtse Heide. 

            Seizoensverloop Ortolaan tot 2004 (n=61)

Enkele recente totalen per jaar, voornamelijk afkomstig van de trektelposten:

2004 2005 2006 2007 2008
13 ex 25 ex 17 ex 5 ex 11 ex

Literatuur
Dooren, B. van & P. Marechal 1984. Herinneringen aan Ortolanen in de Noordbrabantse Kempen en daarbuiten. Vogeljaar 32: 166-168.
Hilgers, L. 1985. Hoe de Ortolaan als broedvogel verdween uit Noord-Brabant. Roodborsttapuit 4(1): 24-33.

 


Dwerggors Emberiza pusilla

Zeer zeldzame gast.


Dwerggors, Molenheide/Hulsel ; 14-9-2002 (Pieter Wouters; ringvangst Jan Wouters)

10-04 t/m 11-04-1993 (A) Ringselvennen/Budel-Dorplein 1 adz HVr, WPo
14-09-2002 Molenheide/Hulsel 1 ex (ringvangst) JWo
29-10-2005 Telpost Loozerheide 1 ex FNe,HHe,RoBo

Literatuur
Wouters, J. 2002. Eerste ringvangst van een Dwerggors in de Kempen. Blauwe Klauwier 28(1): 23.

 


Rietgors Emberiza schoeniclus schoeniclus

Vrij talrijke broedvogel. Doortrekker in groot aantal. Wintergast in wisselend aantal.


Rietgors, Ringselvennen/Budel-Dorplein ; 20-4-2004 (Rene Weenink)

Voorkomen als broedvogel
In de periode 1983-87 waren in het agrarisch gebied naar schatting 150-200 pr aanwezig (THe).

 


Bruinkopgors Emberiza bruniceps

Dwaalgast.

04-06-1978 Platvoetje/Strabrechtse Heide 1 man (zingend) HHe RoBo

 


Grauwe gors Miliaria calandra calandra

Voormalige broedvogel. Overigens zeldzame gast.


Grauwe Gors, Oirschotse Heide ; 14-2-2006 (Rob Bouwman)

Voorkomen als broedvogel
De volgende (mogelijke) broedgevallen zijn bekend:

1973 Keersop/Riethoven 0-1 pr HLu 30-4 1 zp
1975 Beerscholten/Bladel 4 pr - 25-6 t/m 12-7 >4 zp langs Hamelendijk-Langedijk
1975 Gijzenrooi/Eindhoven 1 pr THe vanaf 6-6 1 zp, in juli met jongen tussen Riel en Putten
1977 Belevensche Heide/Reusel 6 pr - -
1978 Postelsedijk/Reusel 1 pr - 5-7 1 zp
1979 Aanrijten/Hooge en Lage Mierde 1 pr - 15-7 1 zp

Voorkomen als niet-broedvogel

25-11-1995

Strabrechtse Heide

1 ex

RoBo

15-04-1996

Strabrechtse Heide

1 ex

JEKi, RoBo

20-04-1996

Strabrechtse Heide

1 ex

JEKi

30-04-2005

Loozerheide

1 ex t.p.

JHSt

12 t/m/ 14-02-2006

Oirschotse Heide

1 ex t.p.

AMe  e.a.

25-10-2004

Telpost Loozerheide

1 ex

FNe

20-10-2007

Telpost Loozerheide

1 ex

RoBo, AMe, FNe